पोटगीची रक्कम ठरवताना महत्त्वाचे घटक
| क्र. | घटक | वर्णन |
|---|---|---|
| 1 | दोन्ही पक्षांचे सामाजिक आणि आर्थिक स्थान | विभक्त होण्यापूर्वी पती-पत्नीचे आर्थिक आणि सामाजिक स्थान, तसेच जीवनमान तपासले जाते. |
| 2 | पत्नी आणि मुलांच्या भविष्यातील मूलभूत गरजा | निवारा, अन्न, शिक्षण आणि आरोग्य यांसारख्या आवश्यक गरजांकडे प्राधान्य दिले जाते. |
| 3 | शैक्षणिक पात्रता आणि नोकरीची स्थिती | दोन्ही पक्षांचे शैक्षणिक पात्रता आणि रोजगाराच्या संधींचा विचार केला जातो. |
| 4 | मालमत्ता आणि उत्पन्नाचे स्त्रोत | उत्पन्नाचे स्रोत आणि मालमत्तेची मालकी आर्थिक स्थैर्य तपासण्यासाठी पाहिली जाते. |
| 5 | विवाह काळातील जीवनमान | विवाहाच्या काळातील पत्नीचा जीवनमान विचारात घेतला जातो. |
| 6 | पत्नीने नोकरीचा त्याग केला असेल का? | कुटुंबासाठी पत्नीने नोकरी सोडली असल्यास, ती पोटगी ठरवताना महत्त्वाची मानली जाते. |
| 7 | पत्नीला न्यायालयीन खर्च किती झाला? | जर पत्नी बेरोजगार असेल, तर तिला झालेल्या न्यायालयीन खर्चाचा विचार केला जातो. |
| 8 | नवऱ्याची आर्थिक स्थिती, उत्पन्न आणि जबाबदाऱ्या | नवऱ्याचे उत्पन्न, कर्तव्ये आणि इतर जबाबदाऱ्या तपासल्या जातात. |
👇👇👇👇👇
पोटगी मार्गदर्शक तत्त्वांवरील वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
पोटगी मार्गदर्शक तत्त्वांवरील वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)
पोटगी संबंधित महत्त्वाची भारतीय कायद्याची कलमे:
1. हिंदू विवाह अधिनियम, 1955 (Hindu Marriage Act, 1955)
- कलम 24: अंतरिम पोटगी (Interim Maintenance)
- घटस्फोटाच्या प्रक्रियेदरम्यान पती किंवा पत्नीला अंतरिम पोटगी आणि कोर्टाच्या खर्चासाठी आर्थिक सहाय्य दिले जाते.
- कलम 25: कायमस्वरूपी पोटगी (Permanent Alimony)
- घटस्फोटानंतर न्यायालय पती किंवा पत्नीला एकरकमी रक्कम किंवा मासिक पोटगी ठरवून देते.
2. हिंदू अल्पवयीन व अधिनियम, 1956 (Hindu Adoption and Maintenance Act, 1956)
- कलम 18: पत्नीचा देखभाल हक्क
- पतीकडून पत्नीला पोटगी मिळण्याचा हक्क आहे, जर पतीने पत्नीचा त्याग केला असेल, तिचा छळ केला असेल, किंवा तो दुसऱ्या महिलेबरोबर राहत असेल.
- कलम 19: विधवा पत्नीचा देखभाल हक्क
- पतीच्या मृत्यूनंतर तिच्या सासरच्या मंडळींकडून किंवा स्वतःच्या मुलांकडून पोटगी मागण्याचा हक्क आहे.
3. दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 (Code of Criminal Procedure, 1973)
- कलम 125: पोटगीसाठी अर्ज
- घटस्फोटित किंवा वेगळी राहणारी पत्नी, पालक, आणि मुलांना आर्थिक आधार नसल्यास पोटगीसाठी अर्ज करता येतो.
- मासिक कमाल रक्कम न्यायालयाच्या निर्णयावर अवलंबून असते.
4. मुस्लिम वैयक्तिक कायदा (Muslim Personal Law)
- महर (Mahr):
- मुस्लिम महिलांना घटस्फोटानंतर ‘महर’ (विवाहात दिलेले दान) मिळण्याचा हक्क आहे.
- इद्दत कालावधी:
- घटस्फोटानंतर महिला तीन महिन्यांचा “इद्दत” कालावधी संपेपर्यंत पोटगी मागू शकते.
5. विशेष विवाह अधिनियम, 1954 (Special Marriage Act, 1954)
- कलम 36: अंतरिम पोटगी
- घटस्फोटाचा अर्ज प्रलंबित असताना पत्नीला पोटगी दिली जाऊ शकते.
- कलम 37: कायमस्वरूपी पोटगी
- घटस्फोटीनंतर पोटगीच्या स्वरूपात कायमस्वरूपी रक्कम दिली जाऊ शकते.
6. ख्रिश्चन विवाह अधिनियम, 1869 (Indian Divorce Act, 1869)
- कलम 36: अंतरिम पोटगी
- पत्नीला घटस्फोट प्रक्रियेच्या काळात पोटगीसाठी अर्ज करता येतो.
- कलम 37: कायमस्वरूपी पोटगी
- घटस्फोटीनंतर मासिक किंवा एकरकमी पोटगी देण्याचा निर्णय न्यायालय घेऊ शकते.
महत्त्वाचे मुद्दे
- प्रत्येक घटस्फोट प्रकरण हे वेगळे असते आणि न्यायालय वैयक्तिक परिस्थितीचा विचार करून पोटगीचा निर्णय घेते.
- योग्य कायद्याच्या कलमांचा आधार घेतल्यास संबंधित जोडीदाराला योग्य न्याय मिळण्याची शक्यता वाढते.
| कायदा / अधिनियम | कलम | वर्णन |
|---|---|---|
| हिंदू विवाह अधिनियम, 1955 | कलम 24 | अंतरिम पोटगी – घटस्फोट प्रक्रियेदरम्यान तात्पुरती आर्थिक मदत. |
| कलम 25 | कायमस्वरूपी पोटगी – घटस्फोटानंतर एकरकमी किंवा मासिक पोटगी. | |
| हिंदू दत्तक आणि देखभाल अधिनियम, 1956 | कलम 18 | पत्नीचा देखभाल हक्क – पतीकडून पत्नीला पोटगी मिळण्याचा हक्क. |
| कलम 19 | विधवा पत्नीचा हक्क – सासरच्या मंडळींकडून पोटगीचा अधिकार. | |
| दंड प्रक्रिया संहिता, 1973 | कलम 125 | पोटगीसाठी अर्ज – पत्नी, मुलं, वयोवृद्ध पालकांना पोटगीचा हक्क. |
| मुस्लिम वैयक्तिक कायदा | महर (Mahr) | विवाहात दिलेली आर्थिक भेट; घटस्फोटानंतर महिलेसाठी बंधनकारक. |
| इद्दत कालावधी | घटस्फोटानंतर महिलेला तीन महिन्यांच्या कालावधीपर्यंत पोटगी. | |
| विशेष विवाह अधिनियम, 1954 | कलम 36 | अंतरिम पोटगी – घटस्फोट अर्ज प्रलंबित असताना पत्नीला मदत. |
| कलम 37 | कायमस्वरूपी पोटगी – घटस्फोटानंतर मासिक किंवा एकरकमी रक्कम. | |
| ख्रिश्चन विवाह अधिनियम, 1869 | कलम 36 | अंतरिम पोटगी – घटस्फोट प्रक्रियेत पत्नीला तात्पुरती पोटगी. |
| कलम 37 | कायमस्वरूपी पोटगी – घटस्फोटानंतर दिले जाणारे आर्थिक सहाय्य. |
व्हाट्सअँप ग्रुप ला जॉईन करा
